| بیماریهای تیروئید |
 |
 |
 |
| نوشته شده توسط فرهاد نظری |
| دوشنبه ، 18 خرداد 1388 ، 08:49 |
|
بررسی بیماریهای تیروئید در نوزادان و کودکان غده تيروئيد تيروئيد، غده كوچكي است كه جلوي گردن قرار گرفته و هورمونهاي تيروييد را توليد و ترشح ميكند. اين غده به شكل پروانهاي است كه بالهاي آن در طرفين ناي گسترش يافته است.اگر اين غده دچار اختلال شود نميتواند عملكرد مناسبي داشته باشد.بيماري كم كاري تيروييد يعني زماني كه غده تيروييد قادر به توليد هورمون كافي نيست و در بيماري پركاري تيروييد اين غده بسيار فعال است و بيش از حد هورمون ترشح ميكند.آگاهي معلمان، والدين، مربيان بهداشت از اختلالات غده تيروييد بسيار اهميت دارد.خصوصاً والديني كه داراي سابقه خانوادگي مشكلات تيروييد هستند، بايد نسبت به اين مسائل هوشيارتر باشند زيرا برخي از اين اختلالات ارثي هستند. مشكلات تيروئيد در كودكان و نوزادان زماني كه غده تيروييد به درستي كار نكند. علائم و نشانههاي مختلفي در كودكان همانند بزرگسالان بروز ميكند. اين اختلال از رشد كودكان تأثير ميپذيرد بطوري كه رشد آنها سبب فعاليت بيش از حد و يا كاهش فعاليت غده تيروييد ميشود. مشكلات تيروييد در كودكان سختتر از بزرگسالان شناخته ميشود، زيرا كودكان قادر به تشخيص علائم بيماري و بيان شكايات خود نيستند، حتي در كودكان بزرگتر هم علائم جسمي و رواني ناشي از بيماري، طبيعي بنظر ميرسد. علائم آشكار بيماري تيروييد زماني بروز ميكند كه غده تيروييد رشد بيش از حد و قابل مشاهدهاي داشته باشد، كه اصطلاحاً گواتر خوانده ميشود. گواتر در هر سني ديده ميشود. اما در دختران سنين بلوغ شايعتر است. البته ممكن است بزرگ شدن غده تيروييد در جلوي گردن مشخص نباشد. اگر كودك نشانههايي از اختلال غده تيروييد را دارد بايد بدانيد كه در رابطه با اين علائم چه حسهايي را تجربه ميكند؟ و بايد چه علائمي را در او جستجو كرد؟ علائمي را كه بايد در كودكتان جستجو كرد بستگي به افزايش يا كاهش عملكرد غده تيروييد دارد. همينطور يكي از عوامل مربوطه رشد كودك شماست كه عملكرد تيروييد را تحت تأثير قرار ميدهد. كم كاري تيروييد مادرزادي وقتي نوزادي با كم كاري تيروييد متولد ميشود، ممكن است در بدو تولد طبيعي به نظر برسد. اغلب اين نوزادان زردي يا يرقان پيدا ميكنند اما اين تغيير به آهستگي صورت ميگيرد. در روزها و هفتههاي بعد، اين نوزادان ممكن است علائمي مثل كسالت، خوابآلودگي، صداي گريه خشن و گرفته، يبوست، گرفتگي بيني، صورت پفآلود داشته باشند كه ناشي از نوعي كمكاري تيروئيد بنام كرتينيسم ميباشد. اگر اين كودكان در نخستين روزهاي پس از تولد درمان نشوند، آسيبهاي مغزي و عقبماندگيهاي ذهني ماندگاري ايجاد ميشود. خوشبختانه، در صورت تشخيص و درمان به موقع ميتوان از آسيبهاي جدي جلوگيري نمود.بنابراين مسئله مهم، تشخيص هرچه سريعتر اين اختلال است كه با يك آزمايش خون در بدو تولد مشخص ميشود. كم كاري تيروييد اكتسابي اگر غده تيروييد كودك كمكار باشد (گاه به دليل التهاب مزمن تيروييد) علائمي مثل كسالت و خستگي با وجود خواب كافي در آنها مشاهده ميشود. يكي از اولين علائم كمكاري، كند شدن عملكرد تيروييد و كندي قابل توجه الگوي رشد اين كودكان ميباشد. در هر فرد يكي و يا بيشتر از اين علائم از قبيل: عقب ماندگي رشد، ضعف، فراموشي، موهاي خشك و خشن، صورت و چشمهاي پفآلود، يبوست، كندي ضربان، پوست خشك، عدم تحمل سرما، افزايش وزن و گواتر مورد توجه قرار ميگيرد. پركاري غده تيروييد در نوزادان يكي از نادرترين اختلالات غده تيروييد پركاري آن در نوزادان ميباشد. اين وضعيت در نوزاداني كه مادران آنها در طول دوران بارداري پركاري تيروييد داشتهاند، بندرت رخ ميدهد. علائم و نشانههاي پركاري تيروييد در نوزادان شامل: گواتر (بزرگي غده تيروييد)، تولد زودرس، تب، قرمزي صورت، تپش قلب، فعاليت و بيقراري ميباشد. اگر بيماري خفيف باشد ممكن است نياز به درمان خاصي پيدا نكند و خود به خود به حالت طبيعي بازگردد. اما اگر اختلال، كودك را به واقع بيمار كرده باشد درمان بايد صورت گيرد و يا داروهاي ضد تيروييدي مورد نياز است. بنابراين براي هر خانم بارداري كه سابقه پركاري تيروييد دارد، مشاوره با پزشك مربوطه در طول دوران بارداري بسيار ضروري است. پركاري غده تيروييد در كودكان با افزايش فعاليت غده تيروييد، علائم و نشانههايي در كودكان همانند بزرگسالان بروز ميكند. مي توان تپش قلب كودكان را حتي زماني كه او در حال استراحت است حس كرد و همين طور ميتوان به ميزان فعاليت او (بي قراري و پرتحركي، عدم توانايي در بخواب رفتن) توجه نمود. نشانه رشد سريع اين كودكان، كوچك شدن لباسهاي آنان است كه بايد مورد توجه والدينشان قرار گيرد. والدين و معلمان مدارس معمولاً توجه و دقت بسيار كمي در اين موارد بر روي كودكان دارند. اما علائمي چون لرزش دست كه سبب بدخط نوشتن ميشود و يا ضعف عضلات شانه و ران در هنگام بازي و ورزش بسيار قابل اهميت است. در هنگام پركاري غده تيروئيد يك و يا بيش از يكي از علائم عصبانيت، كج خلقي و زودرنجي، اختلال خواب، افزايش تعريق، عدم تحمل گرما، كاهش وزن غير منتظره، چشمان بيرون زده، خيره نگاه كردن، گواتر، تپش قلب سريع، افزايش اشتها، افزايش حركات دودي روده، دستان گرم و مرطوب و لرزش انگشتان در اين افراد ديده ميشود. درمان كمكاري غده تيروييد اگر اختلال غده تيروييد به دليل كاهش هورمونهاي آن باشد به سادگي با جايگزيني داروهاي حاوي هورمونهاي تيروييد قابل درمان است.عملكرد غده تيروييد بايد مكرراً در طي دوران رشد آزمايش شود و بسته به نتيجه آن دوز دارو ممكن است تغيير كند. درمان پركاري غده تيروييد: اگر گواتر (بزرگ شدگي غده تيروييد) سبب پركاري غده تيروييد شده باشد، سه راه درماني وجود دارد: درمان دارويي: اين داروها از ساخته شدن هورمونهاي تيروييد جلوگيري ميكنند كه نهايتاً سبب از بين رفتن علائم بيماري ظرف ۶ تا ۸ هفته ميشوند. درمان بايد راديواكتيو: اين ماده وارد غده تيروييد ميشود و سبب عدم فعاليت آن در جهت توليد بيش از اندازه هورمونهاي تيروييد ميگردد. با اين روش علائم ظرف ۶-۳ ماه برطرف ميشوند. در بيشتر بيماران مصرف داروهاي جايگزين هورمونهاي تيروييد پس از اين شيوه لازم ميباشد جراحي برداشتن غده تيروييد توسط جراحي سبب متوقف شدن توليد بيش از اندازه هورموناي تيروييد ميشود، در بيشتر بيماران، مصرف داروهاي جايگزين هورمونهاي تيروييد پس از اين شيوه لازم ميباشد. www.pezeshk.us بیماریهای تیروئید(1) تیروئید غده ای است در گردن و جلوی نای که قوامی نرم دارد و از دو لوب تشکیل شده است که به وسیله قسمت نازکی به هم متصل هستند.معمولا 12 تا 20 گرم وزن دارد و بسیار پرخون است.پشت آن چهار غده پاراتییروئید وجود دارد که هورمون پاراتورمون را تولید می کنند که در تنظیم غلظت کلسیم بدن نقش دارد. این غده دو هورمون مهم تری یودو تیرونین(تی 3) و تیروتوکسین(تی4) را می سازد که در رشد و نمو سلولهای جنینی و همچنین تنظیم متابولیسم بدن در بالغین نقش بسیار دارند. برای ترشح این دو هورمون ابتدا هورمون رها کننده(تی آر اچ) از هیپوتالاموس ترشح شده که باعث ترشح هورمون تحریک کننده تیروئید(تی اس اچ) و این هورمون سبب ترشح این دو هورمون می شود.این زنجیره هورمونی دارای تنظیم برگشتی منفی است به این معنی که اگر تی 3 و تی 4 زیاد ترشح شوند، ترشح تی آر اچ و تی اس اچ کاهش می یابند و برعکس.هر تغییر و مشکل در این زنجیره می تواند سبب بروز بیماریهای تیروئید شود. معاینات مربوط به تیروئید: معاینه فیزیکی: با لمس تیروئید صورت می گیرد و طی آن باید اندازه، محل، قوام، درد داشتن به هنگام لمس(تندرنس)، دارای ندول بودن یا نبودن(نودولاریتی) و سفتی آن مورد بررسی قرار می گیرد. اندازه گیری هورمونها: هورمون تی اس اچ هورمون بسیار حساسی در مقابل تغییرات تی 3 و تی 4 است و اندازه گیری آن می تواند بسیار کمک کننده باشد.ایمونو رادیومتریک یکی از حساس ترین روشهای ارزیابی هورمونهاست که بیشتر برای تی اس اچ و تی آر اچ استفاده می شود. در صورت تغییر تی اس اچ باید هورمونهای تیروئید(تی 3 و تی 4) اندازه گیری شوند تا پرکاری از کم کاری تشخیص داده شود. هورمونهای تیروئید گرایش زیادی به اتصال به پروتئینهای خونی(تیروئید باندینگ گلوبولین) دارند و هنگام اندازه گیری دو نوع هورمون اندازه گیری می شوند:هورمونها آزاد و هورمونهای توتال که مجموع آزاد و باند به پروتئین(تیروئید باندینگ گلوبولین یا تی بی جی) هستند. هورمونهای توتال زمانی افزایش می یابند که تی بی جی افزایش یافته باشند مثل زمانی که استروژن زیاد شده است مانند زمان: حاملگی، مصرف قرصهای ضدحاملگی، درمان جایگزینی هورمونی، مصرف داروی تاموکسیفن. این هورمونها زمانی کاهش می یابند که تی بی جی هم کاهش یافته باشد مانند: سندرم نفروتیک(یکی از بیماریهای کلیه) و افزایش آندروژن(هورمون مردانه). در بیشتر مواقع اندازه تی 4 آزاد برای تشخیص تیروتوکسیکوز(پرکاری) کافی است اما شرایطی هم وجود دارد که تی 3 هم باید اندازه گیری شود. در بعضی شرایط کلینیکی استفاده از تی اس اچ به عنوان تست غربالگری جوابگو نخواهد بود و ممکن است باعث اشتباه در تشخیص شود به طور مثال: در بیشتر مواقع کم کاری تیروئید باعث افزایش تی اس اچ می شود(خود تنظیمی منفی) اما ممکن است ناشی از تومور در هیپوفیز باشد.یا کاهش تی اس اچ معمولا به دلیل تیروتوکسیکوز است اما ممکن است به دلیل افزایش هورمون جفت در سه ماهه اول حاملگی یا بعد از درمان پرکاری تیروئید یا به دلیل بعضی داروها مثل گلوکوکورتیکوئیدها و دوپامین باشد.بنابراین تی اس اچ نباید به عنوان تست عملکرد تیروئید در افرادی که بیماریهای مشکوک هیپوفیزی دارند، استفاده شود. اولترا سوند: اکثرا به عنوان تست تشخیص نودولها در تیروئید استفاده می شود. بیماریهای تیروئید: هیپوتیروئیدیسم(کم کاری تیروئید): کمبود ید مهمترین علت این بیماری است.در جاهایی که ید کافی وجود دارد،بیماری خود ایمنی(بیماری هاشیماتو) و ناشی از درمان دارویی(درمان پرکاری تیروئید) شایعترین دلایل هستند. علائم آن به ترتیب شیوع در بین بیماران عبارتند از: ضعف و خستگی، پوست خشک، احساس سرما، ریزش مو، اختلال در تمرکز و کاهش حافظه، یبوست، افزایش وزن با کاهش اشتها، اختلال در تنفس، اختلال در سیکل قاعدگی، فلج شدن، کاهش شنوایی. اما علائمی که توسط پزشک تشخیص داده می شوند: پوست خشک و خشن و سردی در اندامها، تورم در صورت دستها و پاها، طاسی پراکنده، کاهش ضربان قلب و... درمان آن با لووتیروکسین است که بسته به میزان تی اس اچ تجویز می شود.به طور مثال در بیمارانی که عملکرد تیروئید تقریبا صفر است روزانه 100 تا 150 میکروگرم.یا در بیمارانی که زیر 60 سال دارند و نشانه های بیماری قلبی در آنها دیده می شود دوز لووتیروکسین 50 تا 100 میکروگرم است.هدف نهایی این درمان رسیدن به حد نرمال تی اس اچ است که اگر 2 یا 3 سال طبیعی بود و تغییری نکرد نیازی به ادامه درمان نیست. تیروتوکسیکوز: به معنی افزایش هورمونها تیروئیدی است و با پرکاری تیروئید(هایپرتیروئیدی) تفاوت دارد.با این حال بیشترین دلیل تیروتوکسیکوز، هایپرتیروئیدی است. بیماری گریوز 80-60% تیروتوکسیکوز را تشکیل می دهد و هر چه برداشت ید بیشتر باشد این بیماری نیز بیشتر شیوع دارد.این بیماری معمولا در بالغین به خصوص افراد بین 50-20 سال وجود دارد. علائم آن به ترتیب شیوع عبارتند از: افزایش فعالیت و بی قراری و اختلال تکلم، عدم تحمل گرما و عرق کردن، افزایش نبض، خستگی و بی حالی، کاهش وزن با افزایش اشتها، اسهال، افزایش حجم ادرار، کاهش میل جنسی و کاهش سیکل قاعدگی. علائمی که توسط پزشک دیده می شوند: افزایش ضربان قلب، لرزش، گواتر(بزرگ شدن غده)، پوست گرم و مرطوب، ضعف عضلانی،و... درمان آن چند راه دارد: داروهای ضد تیروئید مانند:پروپیل تیویوراسیل، کاربی مازول و متی مازول.که تفاوت این داروها در دوز و مدت زمان مصرف است.عوارضی هم دارند که باید دقت شود، مثلا: راش پوستی، تب و درد مفصلی.در موارد کمتر ممکن است باعث هپاتیت و سندرم شبه لوپوس و...شود. ید رادیو اکتیو که بافت تیروئید را تخریب می کند. برداشتن قسمتی از تیروئید. پروپرانولول و یا آتنلول هم قبل از اینکه داروهای ضد تیروئید اثر کنند برای کاهش تعریق و ضربان و نبض مفید هستند. دوباره هم عرض می کنم که به دلیل طولانی شدن فقط اهم مطالب را گفتم و هنوز چند قسمت دیگر از بیماریهای تیروئید باقی مانده که انشاءالله در مقاله های بعد به آنها هم اشاره خواهم کرد. بیماریهای تیروئید(2) تیروئیدیت: بر اساس مدت زمان بیماری به سه نوع حاد، تحت حاد و مزمن تقسیم می شود. تیروئیدیت حاد: نادر است و در عفونتهای چرکی تیروئید دیده می شود.بیماران معمولا با درد تیروئید که به گلو و یا گوشها مربوط می شود مراجعه می کنند.تب، اشکال در بلع، و قرمزی در محل تیروئید معمول هستند.در آزمایشها ESR افزایش داشته و تعداد گلبولهای سفید زیاد شده است اما فعالیت تیروئید نرمال است. تیروئیدیت تحت حاد: که تیروئیدیت ویروسی هم گفته می شود.در اثر ویروسهاست که بیشتر آنها ویروسهای اوریون، آنفلوآنزا و....است که در درمان نوع ویروس مهم نیست و معمولا هم نمی توان آن را مشخص کرد.در زنان 3 برابر مردان دیده می شود و در سنین 30 تا 50 سالگی غالب است.تیروئید بزرگ شده و دردناک که گاهی با تب همراه است، از جمله علائم آن است.بسته به مرحله بیماری ممکن است کم کاری یا تیروتوکسیکوز دیده شود.درد آن هم بیشتر در ناحیه فک یا گوش است. درمان: در ابتدا آسپیرین یا بروفن برای تسکین درد کافی است.اما در صورت پیشرفت بیماری از گلوکوکورتیکوئیدها باید استفاده کرد.مانند پردنیزون و.... تیروئیدیت مزمن: معمولا دلیل آن هاشیماتو(در مطلب قبل توضیح داده ام) است.با یک گواتر تدریجی و بدون درد و اختلال در بلع، تنفس و..ظاهر می شود.ممکن است با بدخیمی اشتباه گرفته شود زیرا گواتر سفت، یک طرفه و چسبیده دارد.معمولا تغییری در فعالیت غده دیده نمی شود. درمان: معمولا جراحی انجام شده و تاموکسیفن هم کمک کننده است. بعضی از تیروئیدیتها بدون درد و یا اصطلاحا خاموش یا Silent هستند.تقریبا مانند تیروئیدیت تحت حاد است اما بدون درد.در بعضی از زنها 3 تا 6 ماه بعد از حاملگی رخ می دهد.بیماران دارای 2 تا 4 هفته تیروتوکسیکوز و سپس 4 تا 12 هفته کم کاری تیروئید دارند ولی ممکناست تنها یکی از این مراحل دیده شود. بعضی دیگر از تیروئیدیتها در اثر برخی از داروها روی می دهند.داروهایی مثل: اینترفرون، اینترلوکین2، آمینودارون و... گواتر: به بزرگی تیروئید به دلائل مختلف گفته می شود.دلایل آن می توانند: مشکل در ساخت هورمونها، کمبود ید، بیماریهای خودایمنی و بیماریهای نودولار باشند. دو دلیل اول باعث کاهش هورمونهای تیروئید و افزایش TSH می شوند و تیروئید برای جبران، بزرگ می شود. بیماریهای گریوز و هاشیماتو هم با گواتر ارتباط دارند. انشاءالله در مطلب بعدی به طور مفصل در مورد گواتر و تومورهای تیروئید صحبت خواهیم کرد www.govashir.com |
| آخرین بروز رسانی مطلب در سه شنبه ، 27 بهمن 1388 ، 13:07 |
TSH هم دادم که T4 , T3 نرمال بود ولی مقدار TSH ، 6.7 بود که کمی از ماکسیمم
نرمال(3/. تا 2/6) بیشتر بود. آیا مشکل من جدی تلقی میشود؟ آیا در آینده می تواند روی جنین تأثیر
نامطلوب بگذارد؟ لطفاً مرا راهنمایی کنید؟